Yabancılar için Türk Hukuku: Sıkça Sorulan Sorular

Yabancılar Türkiye'de taşınmaz satın alabilir mi?

Evet. Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkelerin vatandaşları Türkiye'de kendi adlarına taşınmaz edinebilir; ülkelerin büyük çoğunluğu bu kapsamdadır. Kapora ödemeden önce alıcının uyruğunun ve taşınmazın bulunduğu bölgenin kısıtlamaya tabi olmadığı teyit edilmelidir.

Temel sınırlar: bir yabancı gerçek kişi ülke genelinde 30 hektarı aşan taşınmaz edinemez; yabancıların edindiği taşınmazlar ilçedeki özel mülkiyete konu alanın %10'unu geçemez. Askerî yasak bölgelerde edinim yapılamaz, özel güvenlik bölgelerinde izin gerekir.

• Yabancıya yapılan satışlarda tapu müdürlüğü lisanslı değerleme kuruluşundan değerleme raporu ister.
• Tapu harcı beyan edilen bedelin %4'üdür: aksi kararlaştırılmadıkça binde 20'sini alıcı, binde 20'sini satıcı öder.
• Alıcının vergi numarası olmalı; Türkçe bilmiyorsa tapudaki işlemde yeminli tercüman bulunur.
• Yapısız arsa alan yabancı, projesini iki yıl içinde ilgili Bakanlığın onayına sunmak zorundadır.

Dayanak: 2644 sayılı Tapu Kanunu m.35 (6302 sayılı Kanunla değişik); 492 sayılı Harçlar Kanunu (4) sayılı Tarife 20/a.

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı nasıl kazanılır?

En az 400.000 USD değerinde taşınmaz edinip 3 yıl satmama taahhüdü vermekle veya en az 500.000 USD tutarında diğer yatırımlardan birini yapmakla. Vatandaşlık Cumhurbaşkanı kararıyla verilir; eş ile ergin olmayan veya bağımlı çocuklar da kapsama girer.

• Taşınmaz: en az 400.000 USD; kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa olmalı. Tapuya 3 yıl satılmama şerhi konur.
• 3 yıl tutma şartıyla 500.000 USD banka mevduatı.
• 500.000 USD sabit sermaye yatırımı.
• Devlet borçlanma araçları, GYF/GSYF katılma payları veya bireysel emeklilik sistemi: 3 yıl tutma şartıyla 500.000 USD.
• En az 50 kişilik istihdam.
• Dövizin önceden Türkiye'deki bir bankaya satılması zorunludur; değer TCMB kuru üzerinden hesaplanır.

Dayanak: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.12/1-b; Uygulama Yönetmeliği m.20 (son değişiklik: 7938 sayılı CK, RG 12.12.2023).

Konut satın almak ikamet izni hakkı verir mi?

Kısa dönem ikamet iznine dayanak olabilir; izin her seferinde en fazla 2 yıl için verilir ve uzatılabilir. Taşınmazın konut olması ve konut olarak kullanılması gerekir.

Bu izin için konutun asgari değerini İçişleri Bakanlığı belirler; başvuru tarihinde yürürlükteki tutar kontrol edilmelidir. Konutta paydaş olan aile bireyleri de başvurabilir.

Aile birleşimi için ayrıca aile ikamet izni vardır (her seferinde en fazla 3 yıl); destekleyicinin yeterli geliri, uygun konutu ve sağlık sigortası olmalıdır.

Dayanak: 6458 sayılı YUKK m.31 ve m.34–35 (m.31/6: 7533 sayılı Kanunla eklendi); YUKK Uygulama Yönetmeliği m.28.

Yabancılar Türkiye'de nasıl şirket kurar?

Yabancı bir kişi, Türk vatandaşlarıyla aynı şartlarla bir Türk şirketinin tek ortağı ve yöneticisi olabilir. Uygulamada limited şirket (Ltd. Şti.) veya anonim şirket (A.Ş.) tercih edilir.

• Asgari sermaye: 1.1.2024'ten sonra kurulan şirketler için limited şirkette 50.000 TL, anonim şirkette 250.000 TL (kayıtlı sermaye sisteminde başlangıç sermayesi 500.000 TL).
• Her yabancı ortak ve yöneticinin vergi numarası olmalı; yabancı belgeler (pasaport, vekaletname, ana şirket belgeleri) apostilli ve yeminli tercümeli sunulur.
• Şirket MERSİS üzerinden ticaret siciline tescil edilir; ardından banka hesabı ve vergi kaydı tamamlanır.
• Kâr, temettü ve tasfiye bedelleri bankalar aracılığıyla yurt dışına serbestçe transfer edilebilir.

Dayanak: 6102 sayılı TTK m.332 ve m.580 (7887 sayılı CK, RG 25.11.2023); 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu m.3.

Yurt dışında boşandım. Boşanma Türkiye'de nasıl geçerli olur?

İki yol vardır. Şartlar varsa yabancı boşanma kararı mahkemeye gidilmeden idari yoldan nüfus kütüğüne tescil edilebilir. Aksi hâlde aile mahkemesinde tanıma davası açılır.

İdari tescil: eşler birlikte veya vekil aracılığıyla, yurt dışında dış temsilciliğe, yurt içinde Bakanlığın belirlediği nüfus müdürlüğüne başvurur. Diğer eş yabancı ise veya ölmüşse Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir. Kararın yetkili makamca verilmiş, kesinleşmiş ve kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir.

Tanıma davası: mahkeme kararın kesinleştiğini, davalının usulüne uygun çağrıldığını ve kararın kamu düzenine açıkça aykırı olmadığını inceler. Karar ve kesinleşme şerhi apostilli ve onaylı tercümeli sunulur. Tanınan karar, yabancı kararın kesinleştiği tarihten itibaren hüküm doğurur.

Dayanak: 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A; 5718 sayılı MÖHUK m.50, 53, 54, 58, 59; Yargıtay 2. HD, E.2019/4848, K.2019/9388, T.30.09.2019.

Türk vatandaşıyla evli bir yabancı Türkiye'de boşanabilir mi?

Evet. Eşlerin vatandaşlıkları farklıysa boşanmaya ortak mutad meskenlerinin hukuku, bu da yoksa Türk hukuku uygulanır. Türk vatandaşı eşin davası yurt dışında açılmamış veya açılamıyorsa Türk mahkemeleri yetkilidir; eşlerden birinin Türkiye'de yerleşim yeri bulunması da yetki sağlar.

En hızlı yol anlaşmalı boşanmadır: evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı, eşler hâkim önünde bizzat dinlenmeli ve hâkim mali sonuçlar ile çocuklara ilişkin protokolü uygun bulmalıdır. Anlaşma yoksa dava çekişmeli olarak Medeni Kanun'daki boşanma sebeplerine göre görülür.

Dayanak: 5718 sayılı MÖHUK m.14, 40, 41; 4721 sayılı TMK m.166/3.

Yabancılar Türkiye'deki mirası nasıl alır?

Miras, ölenin millî hukukuna tabidir; ancak Türkiye'deki taşınmazlara her durumda Türk hukuku uygulanır. Taşınmazın tapuda intikali veya banka hesaplarının çekilmesi için mirasçılık belgesi gerekir.

Talep eden yabancıysa noter mirasçılık belgesi veremez; belge sulh hukuk mahkemesinden alınır. Ayrıca Türkiye'de veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmelidir.

• Ölüm Türkiye'de, mirasçı Türkiye'de: 4 ay.
• Ölüm Türkiye'de, mirasçı yurt dışında: 6 ay.
• Ölüm yurt dışında, mirasçı Türkiye'de: 6 ay.
• Ölüm yurt dışında, mirasçı ölenle aynı ülkede: 4 ay; başka bir yabancı ülkede: 8 ay.

Dayanak: 5718 sayılı MÖHUK m.20, 43; TMK m.598; 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.71/B; 7338 sayılı VİVK m.9.

Türkiye'ye gelmeden işlemlerimi yürütebilir miyim?

Çoğu durumda evet; Türkiye'deki avukatınıza vekaletname vererek. Vekaletname bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda ya da yerel noterde düzenlenip apostil şerhiyle kullanılabilir. Türkiye, İspanya, Rusya, Meksika ve Kolombiya Apostil Sözleşmesi'ne taraftır.

Yabancı noterde düzenlenen vekaletname yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilir ve tercüme Türk noterince onaylanır. Mahkeme, tapu, banka ve vergi işlemlerinin tamamını kapsaması için vekaletname metnini önceden biz hazırlıyoruz.

Dayanak: 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.191–195; 6100 sayılı HMK m.224; 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi.